Ağrı Sohbet
Ağrı Dağı ufku ikiye böler; insanlar da birbirinden uzak düşer. Ağrı sohbet, o mesafeyi bir satıra indiren ince bir hattır. Doğubayazıt düzlüğünden bakınca dağ durur, İshak Paşa’nın avlusunda rüzgâr durmaz. Patnos ovasında gün tarlaya göre, Diyadin’de ise kaplıca buharına göre akar. Aynı ilin bu farklı saatleri, akşam tek bir Ağrı chat penceresinde üst üste biner. Dağ konuşmaz; insanlar konuşmak zorundadır. Kışın tipi yolu kapatınca ziyaret ertelenir, cümle ise ertelenmez.
Yollar kapanır, misafirlik kısılır, ekran açılır. Ağrı sohbet odaları tam o kısılan ziyaretin yerine geçer. Sınır hattında çalışan, kaplıcadan dönen, yalnızca “kar yağdı mı” diye soran aynı dairede durur. Resmî davetiye yoktur. Rumuz yazılır, varsa şifre eklenir, oda açılır. İshak Paşa nasıl taşla ayakta durursa, muhabbet de kısa ve sağlam cümleyle durur. Doğubayazıt çarşısının kalabalığı ile Patnos tarlasının sessizliği, gece aynı satırda nefes alır.
Doğubayazıt düzlüğünde dağın gölgesi
Doğubayazıt’tan yazılan satır ile Patnos’tan gelen cevap aynı rüzgârı paylaşmaz; yine de Ağrı sohbet odaları onları aynı kanala alır. Dağın gölgesi öğleden sonra kente düşer, gece ise ekran aydınlanır. Zirve kartpostaldır; okul yolu, vardiya, tezek kokusu, Diyadin suyunun ılıklığı ise yaşayan metindir. Ağrı chat broşür dili değil, ova dilidir. Saray avlusundaki rüzgâr nasıl süs dinlemezse, rumuz da süs istemez. Sizi taşıyan bir sözcük yeter.
Diyadin’in ılık suyu kışın bile insanı yumuşatır; oda da bazen öyle açılır. Bazen de mesafe korunur, çünkü dağ ili acele samimiyeti sevmez. Bu salınım, Ağrı sohbetin karakteridir: önce selam, sonra konu, en sonda—belki—dostluk. Gece yarısı kanal incelir ama tamamen boşalmaz; tipi dinene kadar birileri uyanık kalır.
Diyadin suyu, Patnos toprağı
Kaplıca ılık gelir, toprak ağırdır. Ağrı sohbet bu iki hali birden taşır. Ev adresini, hesap numarasını ilk mesajda istemek burada yersiz kaçar; sert kış tedbiri öğretir, yazı da öyle. Düzen için kullanım kurallarına bakmak yeter. Ağrı sohbet odaları, İshak Paşa kadar süslü olmak zorunda değildir. Dağ durduğu sürece bu pencere de durur; kar yağsa da, yol açılsa da rumuz yerinde kalır. Patnos toprağı nasıl ağırsa, iyi bir cümle de acele etmeden durur. Diyadin buharı camı buğular, İshak Paşa avlusu rüzgârla dolar; Ağrı sohbet odaları ikisini de dinler, ikisine de acele etmez.